Uit zowel ons Young Professional Onderzoek als het loopbaanonderzoek van de SERV blijkt dat jongeren soft skills heel belangrijk vinden. Toch vinden young professionals het lastig om te benoemen:
- welke soft skills ze belangrijk vinden
- welke ze nog willen leren
- en waar ze al goed in zijn
In dit artikel leggen we je uit wat soft skills precies zijn en waarom het ontwikkelen van soft skills zo belangrijk is. Voor Generatie Z, maar eigenlijk voor alle young professionals. Zowel op de werkvloer als daarbuiten.
Het verschil tussen soft skills en hard skills
Soft skills zijn vaardigheden die te maken hebben met persoonlijke effectiviteit; effectief gedrag dus. Met andere woorden: vaardigheden die iemand in staat stellen om effectief te handelen in zijn of haar leven. Denk bijvoorbeeld aan samenwerken, communiceren en timemanagement.
Tegenover soft skills, staan hard skills. Bij hard skills moet je denken aan vaardigheden die je kunt meten zoals: weten hoe je Excel gebruikt, een persbericht schrijven, boekhouden en grafische vormgeving.
Waarom soft skills belangrijk zijn
Terwijl eerdere generaties gewend zijn om vooral professionele en vakinhoudelijke ontwikkeling (hard skills) aangereikt te krijgen van hun werkgever, hebben millennials en Generatie Z vooral behoefte aan persoonlijke ontwikkeling (soft skills). Het ontdekken en ontwikkelen van hun talenten, nieuwe vaardigheden leren en een opleiding volgen staan hoog op hun wensenlijst.
Vakinhoud veroudert in de snel veranderende wereld waarin we leven. Daarnaast is kennis steeds vrijer toegankelijk, bijvoorbeeld door Google en YouTube en collega’s die steeds meer bereid zijn om kennis en ervaring te delen.
Als je leert hoe je zelf in elkaar zit, wat voor jou belangrijk is om goed te functioneren, hoe je het liefst leert en wat voor jou een passende stap is om je in te ontwikkelen, dát zijn duurzame vaardigheden die je tijdens je hele loopbaan kunt gebruiken. Daarmee vergroten young professionals hun veerkracht en hun wendbaarheid. Belangrijke skills in een snel veranderende en onzekere wereld om hen heen.
Wat is dan persoonlijk leiderschap?
Persoonlijk leiderschap is een overkoepelende term waar soft skills onder vallen. Op het moment dat je soft skills ontwikkelt, draagt dit bij aan jouw persoonlijk leiderschap. Andersom kan persoonlijk leiderschap ervoor zorgen dat je beter weet in welke soft skills je goed of minder goed bent.
Welke soft skills heb je nodig?
Er zijn veel soft skills te noemen, maar deze kunnen young professionals in elk geval goed gebruiken:
Timemanagement
Dit gaat over het effectief indelen van tijd. Niet alleen tijd zoals we dat kennen van de klok, maar ook tijd in de vorm van energie. Wat kost vooral energie en wat levert energie op en hoe deel je daarom je tijd in? Hoeveel tijd besteed je werkelijk aan zaken zoals je mailbox bijhouden en houd je ook rekening met uitlooptijd en oplaadtijd?
Assertiviteit
Jezelf assertief gedragen betekent dat je zowel je eigen belang als het belang van de ander in balans houdt en je daar proactief naar handelt.
Reflecteren
Dit gaat over nadenken over eigen handelen, doelen, kwaliteiten, valkuilen en uitdagingen. Door te leren reflecteren weet je beter waar je goed in bent en waar je nog aan moet werken.
Creatief denken
Dit betekent het kunnen denken buiten kaders. Hoe vergroot je jouw probleemoplossend vermogen zodat je bijdraagt aan het ontwikkelen van innovatieve ideeën.
Analytisch denken
Dit gaat over het analyseren van situaties, problemen en vraagstukken. Iets van verschillende invalshoeken kunnen bekijken. Ook gaat het om kritisch zijn en het onderscheiden van hoofd- en bijzaken.
Samenwerken
Op de werkvloer (en daarbuiten) moet je met verschillende soorten mensen samenwerken. Kennis over verschillen in karakters, gedrag en hoe je je communicatie daarop afstemt, leidt tot een effectieve manier van samenwerken.
Effectieve communicatie
De impact die je hebt op anderen hangt voor een groot deel af van je communicatie. Komt jouw boodschap goed over? Ben je in staat om aandachtig en effectief te luisteren en observeren? Lukt het je om bij iedereen in je kracht te blijven?
Netwerken
Onderdeel worden van een netwerk is één ding, het goed benutten is een kunst! Je kunt leren om jouw netwerk in te zetten om meer voor elkaar te krijgen. Dit doe je door zinvolle relaties tot stand te brengen, te verbeteren en in stand te houden.
Omgaan met lastige situaties
Als het even tegenzit, ga jij dan vluchten, vechten, bevriezen of verbinden? En hoe vergroot je jouw veerkracht om met teleurstellingen om te gaan? Iedereen heeft zijn eigen coping mechanisme maar de ene manier werkt beter dan de andere. Hoe je omgaat met lastige situaties is een soft skill die niet alleen op de werkvloer, maar ook in de rest van je leven van pas kan komen.
Grenzen stellen
Grenzen stellen gaat over nee-zeggen en je eigen grenzen bewaken. Nee-zeggen tegen het één, is ja-zeggen tegen het ander. Deze skill heb je nodig op verschillende manieren: van het niet-aannemen van extra werk tot doen wat nu het meeste nodig is.
Leren leren
Zicht krijgen op hoe leren voor jou werkt, is een belangrijke skill voor de toekomst. Dit wordt ook wel learning agility genoemd. Het is het vermogen om op basis van nieuwe dingen en ervaringen die op je afkomen snel en flexibel nieuw effectief gedrag te ontwikkelen, dit toe te passen en weer opnieuw van te leren.
Het gaat dus eigenlijk over het ontwikkelen van leervermogen, hoe snel je leert van nieuwe situaties waarin je belandt en je daarin aan weet te passen richting effectief gedrag voor jezelf en je omgeving.
Luisteren
Deze skill gaat over het ontdekken van de werkelijke zorg, behoeften en verwachtingen van een gesprekspartner. Maar ook om het verbeteren van je luister-valkuilen en het aanpassen van je taal aan je gesprekspartner.
Adviesvaardigheden
Als je sterke adviesvaardigheden hebt ontwikkeld, ben je in staat om invloed uit te oefenen en waarde toe te voegen. Je maakt gemakkelijker impact met je werk. Denk hierbij aan het adviseren van bijvoorbeeld klanten of interne stakeholders en hoe je deze mensen enthousiast krijgt voor jouw plannen en jouw werk.
Presenteren
Met vertrouwen en overtuiging voor een groep spreken en je boodschap op een krachtige manier overbrengen.
Stakeholdermanagment
Een oplossing lijkt soms zo eenvoudig, maar als je de juiste stakeholders niet weet te betrekken, kom je nergens. Daarvoor is een goede analyse en aanpak nodig om weerstand weg te nemen en de juiste mensen en belangen tactisch bij elkaar te brengen. Samen kom je verder en bereik je jouw gewenste resultaten (of zelfs meer!).
Onderhandelen
Deze skill klinkt alsof het alleen van toepassing is op mensen met een ondernemende achtergrond, maar het gaat verder dan sales. Onderhandelingsvaardigheden gebruik je elke dag: over wie welke taak op gaat pakken tot aan het bespreken van je salaris. Onderhandelen is daarom een essentiële skill om te leren.
Jezelf verkopen (pitchen)
Deze skill gaat over hoe je jezelf op de kaart weet te zetten. Een pitch is daarmee meer dan het geven van een plat verkooppraatje. Het is het vertellen van een oprecht verhaal dat nieuwsgierigheid opwekt. Alleen zo kan je mensen overtuigen en aan je binden.
Zo ontwikkel je soft skills
Leuk al die soft skills, maar hoe ontwikkel je ze? Allereerst is het belangrijk om zicht te krijgen op je sterke en minder sterke punten. Waarin kan jij jezelf nog in verbeteren en waar ben je al goed in?
Op basis daarvan is het goed om proactief aan de slag te gaan. Dit doe je bijvoorbeeld door te oefenen in real-life situaties, een boek erover te lezen, podcasts te luisteren, TED talks te kijken, lezingen bij te wonen, een cursus te volgen, coaching te doen of een training te volgen.
Als HR-professional of leidinggevende is het van belang om millennials en Generatie Z te begeleiden in het ontwikkelen van soft skills. Dit kan je zelf doen, of deze begeleiding uitbesteden aan een coach, mentor of hen deel laten nemen aan een groepsprogramma waarbinnen zij de kans krijgen om zich persoonlijk te ontwikkelen.
