Careerwise – trainers voor young professionals – dit wordt jouw jaar – boek – ben tiggelaar – en de psychologie van goede voornemens

Dit wordt jouw jaar! (en de psychologie van goede voornemens)

Een aantal jaar geleden maakte Ben Tiggelaar het leuke boekje Dit Wordt Jouw Jaar! Blijkbaar is het iedereen toegestaan om een jaar te claimen. Ik vraag mij meteen af hoe dat gaat als 17 miljoen mensen dat doen… maar dat terzijde. Het boek gaat over het realiseren van doelen. Hoe zorg je dat de komende twaalf maanden van je leven écht gaan tellen?

Want, als het einde van het jaar in zicht komt, nemen we traditioneel de tijd om te reflecteren en nieuwe doelen voor het volgende jaar te stellen. Daar komt vervolgens niet altijd iets van terecht. Of ben ik de enige die na een jaar terugblikt en denkt: Leuk voornemen… niets mee gedaan?

Misschien moet je daarom juist geen doelen stellen en genieten van wat je al bereikt hebt. Uit onderzoek blijkt dat mensen die vijf dingen opschreven waar ze dankbaar voor waren, 25% gelukkiger waren dan de mensen die dat niet deden. Een ander argument is dat het stellen van doelen voor stress zorgt. Want je weet hoe dat gaat: je stelt een doel voor het komende jaar en denkt daadkrachtig: Nu gaat het gebeuren! Een paar maanden later is er nog niets van je plannen terecht gekomen. Het resultaat: door stress en schuldgevoelens ben je verder van huis dan toen je begon. Dus misschien is het daarom wel het beste om zonder doelen te leven.

Als het voor jou werkt, dan werkt het voor jou

Waarom trap je er dan elk jaar weer in? Misschien omdat het stellen van doelen één van de grondbeginselen is van alles dat met persoonlijke ontwikkeling te maken heeft. Al in de jaren ’50 bleek dat de studenten die hun doelen voor de toekomst hadden opgeschreven (een kleine minderheid), tien jaar later meer verdienden dan alle andere studenten bij elkaar. Maar de vraag is of het onderzoek eigenlijk wel heeft plaatsgevonden en of deze studenten naast rijker ook gelukkiger waren. Daarom is de simpele conclusie van blogger Brett Jarman: het wel of niet stellen van doelen is persoonlijk. Als het voor jou werkt en als jij daar gelukkig van wordt, dan werkt het voor jou. Zo niet, dan niet.

Veranderen is (bijna) nooit leuk

Goede voornemens hebben te maken met gedragsverandering en voordelen op de lange termijn. En dat is op korte termijn meestal niet leuk. Het is een feit dat zonder het stellen van doelen, en je daaraan te houden, de meeste mensen in hun zogenaamde ‘comfort zone’ blijven hangen. Zoals bij het zoeken van een nieuwe baan. Want ach, je verdient prima en je baas verwacht niet al te veel van je. Dat weegt al snel op tegen ontdekken wat je echt wilt, solliciteren, nieuwe collega’s, de druk van presteren, etc. Zo zijn we geprogrammeerd: we vermijden gedrag dat op korte termijn niets oplevert of zelfs voor pijn zorgt. Om te veranderen moet je je doelen daarom aantrekkelijker maken dan de gebaande paden. Daarbij is het goed om te weten wat jou motiveert…

Theory of Needs: waar krijg jij een kick van?

Er zijn verschillende theorieën rondom motivatie, waaronder de Theory of Needs van McClelland die HRD-expert Ger Driesen in zijn blog aanhaalt. Volgens deze theorie zijn er drie ‘basisbehoeften’ die per persoon kunnen verschillen.

  • De Need to Achieve (prestatie motivatie) betekent dat je graag goede prestaties levert, dat je dingen steeds beter wil doen, dat je feedback erg belangrijk vindt en dat je graag alleen werkt. Je legt de lat graag hoog maar niet te hoog, zodat de kans op succes groot is. Als jij door prestaties wordt gemotiveerd, is het handig je doelen SMART te maken (Specific, Measurable, Attainable, Realistic en Timely).
  • De Need for Affiliation (sociale motivatie) betekent dat je graag andere mensen ontmoet, met anderen samenwerkt, onderdeel uit wil maken van een team en graag door andere personen gewaardeerd wordt. Als jij door een persoonlijke band en sociale betrokkenheid wordt gemotiveerd, dan kan het helpen om met anderen aan je goede voornemen te werken, gelijkgestemden bijvoorbeeld. Je kunt elkaar aanmoedigen en samen successen vieren.
  • De Need for Power (invloedsmotivatie) heeft twee kanten: of je wil graag bij een groter geheel horen of je wil juist onafhankelijk zijn en je zaken zelf kunnen regelen, anderen beïnvloeden, leiden en helpen. Je wil regie kunnen voeren over jezelf en anderen. Als je dit herkent, is het handig om mensen om je heen te verzamelen die door jouw aansturing jou op allerlei manieren kunnen helpen om je goede voornemens te bereiken.

Maak het leuk: beloon jezelf

Wat jouw persoonlijk motivatie ook is: wat voor kinderen en huisdieren geldt, gaat ook voor onszelf op. Gedragsonderzoekers weten al sinds jaar en dag dat belonen van gewenst gedrag leidt tot een veel beter effect dan het bestraffen van ongewenst gedrag (en daarbij behoren volgens mij ook schuldgevoelens over het niet behalen van je doelen). Als we voor ons gedrag worden beloond, creëren we een Pavloveffect tussen het gedrag en de beloning. Dat zorgt voor een onbewuste neiging het gedrag vaker te vertonen. Voor het belonen gelden wel een paar spelregels: belonen moet tijdens of meteen na het gedrag gebeuren en hangt sterk samen met jouw motivatie. Kies daarom ook een beloning die jou motiveert.

Of je dit jaar wel of niet aan goede voornemens zal doen, veel succes in het nieuwe jaar!

Zie ook het artikel Dromen, durven…. doen! (als we het toch over Ben Tiggelaar hebben) voor een stappenplan om je doelen te realiseren.



Careerwise Nieuwsbrief

Ontvang het beste van Careerwise: ontdek je talenten, blijf leren, blijf ontdekken en maak het verschil (max. 2x per maand).
jouw voornaam
jouw e-mail
Ik ben...